Andere gereedschappen

Naast een mes en/of een multitool is het vak handig om voor langere hikes meer gereedschap mee te nemen. Dat kan dan bijvoorbeeld een kleine hakbijl, een schop of een zaag zijn. In dit onderdeel van deze rubriek wil ik iets meer vertellen over deze gereedschappen.

Bijlen
Bij het kopen van een hakbijl moet je je eerst afvragen of je er echt één nodig hebt. Zo zul je in Nederland bijvoorbeeld niet snel een hakbijl nodig hebben tijdens je hiken en kun je in de Ardennen ook beter je hakbijl thuis laten. Een hakbijl is dan ook alleen handig als je bijvoorbeeld (legaal) hout wil maken voor een kampvuur en je daar groter gereedschap voor nodig hebt dan een flink mes.

Er zijn twee zaken waar je vervolgens naar moet kijken: de sterkte en het gewicht van de bijl. Beiden zijn in enige mate van elkaar afhankelijk, maar een zware bijl hoeft niet persé sterk te zijn en een licht bijl hoeft niet persé bij de eerste klap te breken. Er zijn bijlen met holle stelen, welke daardoor met minder gewicht toch een behoorlijke sterkte mee hebben gekregen. Daarnaast zijn er bijlen die je kunt inklappen, maar deze vind ik zelf niet altijd het meest geschikt. Het mechanisme kan immers op de meest vreemde uithoek en op het minst geschikte moment het loodje leggen, waardoor je geheel afhankelijk wordt van je eigen kundigheid of je de bijl kunt repareren of niet.

Scheppen
Hetzelfde verhaal dat voor bijlen opgaat, geldt ook voor scheppen: je hebt niet altijd een schep nodig tijdens een hike en er zijn lichte en zware scheppen. Naar mijn idee is een goede schep licht van gewicht maar sterk genoeg om kracht mee te zetten. Daarnaast is het natuurlijk handig als je 'm kunt opvouwen en diep in je rugzak kunt wegstoppen, maar dat mot dan zeker niet ten koste gaan van de kracht je kunt zetten tijdens het graven van bijvoorbeeld een kampvuurkuil of een watergoot of toilet.

Er zijn scheppen met telescopische stelen, opvouwbare stelen en kunststof scheppen. Houdt echter altijd in je achterhoofd waar je de schep het meest voor wilt gebruiken en of je 'm vaak nodig hebt. Zo zal een schep die slechts eenmalig hoeft te worden gebruikt tijdens een lange hike voor al licht van gewicht moeten zijn (kunststof of aluminium kan dan voldoende zijn), maar dat is zeker niet het geval voor een schep die elke dag moet worden gebruikt tijdens een tien-daagse hike door Zweden. Dan is het immers beter om een goede schep bij je te hebben die het zeker niet begeeft als je 4 dagen van de bewoonde wereld bent verwijderd.

Zagen
Je hebt verschillende typen zagen om mee te nemen. Zelfs houdt ik het voorlopig bij een sterke draadzaag. Dit is een opgerold stuk gekarteld metaaldraad dat aan beide uiteinden een ring heeft. Je kunt vervolgens zelf je zaag maken door er een tak tussen te spanne. Deze zagen zijn makklijk op te bergen en vaak vlijmscherp.

Moet je echter complete boomstammen doorzagen, dan is het makkelijker om een gewone outdoor-zaag mee te nemen. Je hebt ze van verschillende merken en prijsklassen, maar bijna allemaal zijn ze makkelijk hanteerbaar, sterk, scherp en inklapbaar. Dat laatste is heel belangrijk om je overige materiaal te beschermen tegen de vaak vlijmscherpe gekartelde rand van de zaag.

Multi-tool kiezen

Multi-tools

Lang geleden, rond 1975 om precies te zijn, was er een Amerikaanse student die dat geen doet wat veel Amerikaanse jongeren van nu ook doen: het bekende rondje Europa. Tijdens deze trip kwam deze student er al snel achter dat zijn mes niet altijd uitkomst bood voor de problemen die hij onderweg tegenkwam (lekkende kranen, kapotte rugzak, loszittende pangrepen, etc.). Daarom besloot hij na thuiskomst zijn mes maar eens goed onder handen te nemen. Hij nam zijn mes samen met enkele stukken metaal, enkele schroevendraaiers en een nijptang en gaan aan het knutselen. Ruime tijd later, zeg maar 1999, zijn er duizenden (misschien zelfs wel miljoenen?) mensen die die student bijzonder dankbaar zijn en zijn naam aan hun riem dragen. Zijn naam is namelijk Tim Leatherman.

Inmiddels heeft echter ook de concurrentie niet stilgestaan en zijn er van bijna alle grote mesmerken ook multi-tools te verkrijgen. Multi-tools in alle maten, soorten, gewichten en voor de meest uiteenlopende toepassingen.

Op de eerste en originele Leathermans is inmiddels al één zeer belangrijke verbetering toegepast door de meeste fabrikanten: je hoeft niet persé de tang te openen om bij de andere gereedschappen te kunnen. Daarnaast heeft elke fabrikant wel zo zijn eigen ingenieuze vondsten in de multi-tools van zijn eigen merk ingebouwd. Zo staat bijvoorbeeld de Swiss Tool van Victorinox er om bekend dat elk stuk gereedschap zijn eigen veer heeft en dus zal het dus bijna nooit voorkomen dat het mes of een schroevendraaier ongewenst opengaat terwijl je een ander stuk gereedschap gebruikt.

Er zijn in de ogen van een leek haast geen verschillen te zien in de multi-tools van de verschillende merken. Toch is het handig om je goed te oriënteren als je op het punt staat om een dergelijk (vaak duur) stukje gereedschap aan te schaffen.

Kiezen van een multi-tool

Als je op het punt staat om een multi-tool te kopen, dan sta je als leek meestal versteld van het grote aantal verschillende multi-tools dat er op de markt is. Een overzicht geven van alle multi-tools lijkt mij dan ook niet handig, zeker niet omdat de markt zo snel verandert dat het bijhouden van een dergelijk overzicht haast ondoenlijk is. Om je echter toch van dienst te zijn bij de aanschaf van een multi-tool volgen hier enkele zaken waar je op moet letten als je hebt besloten dat je voortaan een multi-tool aan je broekriem wilt hebben hangen.

Dit overzicht is ingedeeld in de volgende kenmerken of aandachtsgebieden:

Waar wil je de multi-tool voor gebruiken?
Zoals al eerder gezegd zijn er multi-tools voor zo'n beetje elke bezigheid die je kunt verzinnen. Van vissen tot fietsen: er is een speciale multi-tool juist voor die bezigheid. Zo heb je speciale tools voor vissers die zijn voorzien van angelverwijderaars en vlieghaakhouders, maar daarnaast ook tools voor de mountainbikers die meer brood zien in een steeksleuteltje 10 en 13 en een mechaniek om hun ketting in te korten. Kijk dus altijd eerst waar je de multi-tool voor wilt gebruiken en ga vervolgens op zoek naar een tool die aan die wensen kan voldoen. Elke grote buitensportzaak heeft tegenwoordig wel een folderrek waar je de verschillende merken in terug kunt vinden.

Hoe lang moet hij mee gaan?
Dit klinkt wellicht wat vreemd, maar is zeker zo belangrijk. Je zult al snel zeggen dat je multi-tool eeuwig mee moet gaan, ongeacht hoe je 'm gebruikt. Er zijn echter tools op je multi-tool die je juist heel vaak zult gebruiken en die dus extra aandacht vragen. Ben jij bijvoorbeeld van plan om vooral het mes te gebruiken, neem dan een multi-tool dat is voorzien van een eersteklas kwaliteit mes en van een merk dat bekend staat om zijn uitstekende messen. Is het echter veel belangrijker dat het kleine schroevendraaiertje eeuwig mee moet gaan omdat je elke week je zonnebril moet bijstellen, neem dan vooral geen genoegen met een mes waarvan de garantie-termijn binnen een jaar verloopt. Er zijn overigens merken die levenslang garantie geven of zelfs zonder probleem je multi-tool innemen en gerepareerd weer terugzenden.

Hoe 'ligt' hij in de hand? (gemak, gewicht, etc.)
Als je van plan bent om je multi-tool veel te gebruiken, dan is het wel zo handig dat hij goed in de hand ligt. Zo zijn er bijvoorbeeld multi-tools die pijn doen aan je handen, zodra je de tang met wat meer kracht wil dichtknijpen. Ook zijn er multi-tools waarvan je eerst de tang moet openen voordat je bij de andere tools kunt. Dit heeft vaak als nadeel dat je bijna nooit plat kunt snijden, simpelweg omdat er altijd een heft van de nijptang in de weg zit. Neem dus nooit genoegen met een tool dat je alleen achter het glas van de vitrine hebt gezien, maar vraag altijd of je er enkelen even mag vasthouden. Op die manier kun je ook meteen het gewicht voelen (dit kan variëren van bijvoorbeeld zo'n 50 gram voor de Leatherman Micra tot zo'n 280 gram voor de Wengergrip).

Hoe is hij afgewerkt? (ontwerp, veiligheid, etc.)
Als je multi-tool alleen uit het hoesje komt als je 'in the middle of nowhere' bent, dan lijkt het ontwerp je wellicht niet het meest belangrijke van een multi-tool. Maar bij ontwerp moet je bijvoorbeeld ook kijken of er beveiligingen zitten op zaken als de schroevendraaiers of het mes. Het zal niet de eerste keer zijn dat je een flinke snee in je vingers oploopt, simpelweg omdat het mes bij een tikkie te veel kracht gewoon weer dichtklapt. Lang niet alle multi-tools zijn voorzien van een dergelijke beveiliging, dus het is zeker de moeite waard om hier je keus op te baseren als je verwacht vaak met behoorlijke kracht de schroevendraaiers of het mes te moeten gebruiken. Een andere zaak die komt kijken bij ontwerp is bijvoorbeeld de afwerking. Als je bij aankoop al speling op de tang of één van de andere tools kunt voelen, dan kun je er vergif op innemen dat je binnen de kortste keren terug naar de winkel moet met een kapotte multi-tool.

Welke accessoires krijg je erbij?
Met alleen een multi-tool ben je er uiteraard nog niet. Je hebt tegenwoordig voor bijna alle multi-tools wel een bijbehorend riemhoesje. Die zijn er dan weer in verschillende modellen (bijvoorbeeld voor aan de riem met tevens plaats voor een mini Mag-lite). Kijk altijd welke accessoires je bij je tool krijgt tijdens aankoop en welke je los kunt kopen. Als schroevendraaiers bijvoorbeeld heel belangrijk zijn, dan is het handig als je een nieuw bitsetje kunt kopen met nieuwe (of juist meer verschillende) bits.

En uiteindelijk uiteraard: wat is de prijs?
Het klinkt als een dooddoener, maar de prijs is minstens zo belangrijk als de voorgaande punten. Weeg dus altijd af of je bereid bent om zoveel geld neer te tellen voor een stuk gereedschap. Kijk daarnaast ook altijd in verschillende winkels of op Internet of je de multi-tool die je uiteindelijk wilt, niet ergens anders goedkoper kunt kopen. Dit kan soms een verschil van enkele tientallen Euros opleveren.

Review: Branders

Branders

Als je tijdens of na een lange hike zin hebt in een lekker potje warm eten, dan kun je maar beter een goede brander bij je hebben. Maar ook bij branders geldt dat een goede brander alleen goed is voor bepaalde omstandigheden. Bij een korte dagwandeling in de Ardennen heb je nou eenmaal een andere brander nodig dan een tocht van twee weken door de Scandinavische bossen. Daarom heb ik hier informatie verzameld die je kunt gebruiken als je een brander wil aanschaffen.

De volgende onderwerpen komen aan bod:

Soorten branders

Accessoires

Voor branders kun je onder andere bij de volgende merken terecht:
· Bushbuddy · Bushcooker · Campingaz · Cobb (BBQ) · Coleman · Esbit · Frendo ·GoSystem · Jetboil · Kelly Kettle · Kovea · Markill · mKettle · MSR · Optimus · Primus · Snow Peak · Solhuma · Trangia · Vargo Outdoors · Woodgas Stove · ZZ Manufacturing 

Soorten branders (naar brandstof)

Benzinebranders
Het grootste voordeel van benzinebranders is wel het feit dat benzine vrijwel overal te krijgen is. Daarnaast is de verbrandingswaarde van benzine zeer hoog en maakt het voor benzine niet echt uit dat je kookt terwijl het vriest: benzine brandt uitstekend, ook bij lage temperaturen. Hier staat echter als nadeel tegenover dat een benzinebrander vrijwel altijd moet worden voorverwarmd. Vrijwel altijd, want sommige benzinebranders kunnen door middel van een pompje de druk opvoeren, waardoor verstuiving vanzelf gebeurt. Benzinebranders zijn over het algemeen ook iets goedkoper dan andere branders.

Spiritusbranders
Net als benzine is ook spiritus goed verkrijgbaar. Het voordeel van spiritus als brandstof is dat je er geen buitensport-zaak of benzine-pomp voor hoeft te vinden. Vaak kun je al terecht bij kleine supermarkten. Daarnaast brandt spiritus stabiel en kun je het, net als benzine, ook bij lage temperaturen gebruiken. Als het echt koud is heb je echter wel een hulpstuk nodig om de brandstof voor te verwarmen. De meeste spiritusbranders werken gemakkelijk en ook bij stevige wind zijn ze gemakkelijk te hanteren.

Gasbranders
Gasbranders zijn het gemakkelijkst in hun gebruik: kraantje open, vuurtje er bij en koken maar. Ook het gewicht van een gasbrander is vaak dermate laag, dat hij gemakkelijk te vervoeren is. Een groot nadeel van gas is echter dat het niet zo goed verwarmt als benzine of petroleum en dus duurder is in het gebruik (voordat je eten gaar is, moet je immers langer koken). Daarnaast is een gasbrander over het algemeen niet geschikt voor lage temperaturen. Sommige gasmengsels (butaan/propaan) zijn iets meer geschikt voor het koudere weer, maar stelregel is dat je tijdens een strenge winter je gasbrander beter thuis kunt laten. Anders is het als je de speciale verwarm-pads gebruikt die verkocht worden: deze leg je onder het gastankje en daardoor wordt het gas voorverwarmd en is dus wel prima te gebruiken.

Petroleumbranders
De petroleumbrander is uit beeld aan het verdwijnen. Een belangrijke reden daarvan is natuurlijk dat andere (nieuwe) branders makkelijker en lichter zijn, maar ook dat petroleum slecht te verkrijgen is (in Azië echter weer wel). Daarnaast dient ook de petroleumbrander te worden voorverwarmd.

Multifuelbrander
De naam zegt het al; deze branders branden op meerdere soorten brandstof. Ze worden dan ook steeds populairder in de buitensportwereld. Bij de meesten houdt het wijzigen van brandstof echter ook in dat je een ander hulpstukje nodig hebt. En die moet je dus wel net bij je hebben en niet kwijtgeraakt zijn. Zeker de laatste tijd komen er nieuwe branders op de markt die echt 'multi' zijn, simpelweg omdat ze niet alleen op benzine en diesel branden, maar ook op bijvoorbeeld gas. Uiteraard vraagt dat om een andere pomp, maar het is wel handig om geheel onafhankelijk te zijn van de brandstof die je kunt vinden.

Forced-air solid fuel stove
De branders worden in Nederland nauwelijks gebruikt. Ze werken volgens het principe van een barbecue: als je maar hard genoeg blaast gaan de kolen vanzelf snel gloeien. Er zit een soort propeller onder de brandstof (hout, kurk, etc.) zodat binnen zeer korte tijd een zeer hoge temperatuur wordt bereikt. Voorbeelden zijn bijvoorbeeld de Markill Wilderness Stove en de Sierra Zip Stove. De voordelen spreken voor zich: er is altijd brandstof aanwezig (sprokkelhout is overal en altijd wel te vinden) en door de propeller kookt het water sneller. Nadeel is het feit dat de 'brandstof' voor de propeller (een batterij bijvoorbeeld) op kan raken tijdens je trip.

Accessoires

Aanstekers en lucifers
Het lijkt zo'n simpele gedachte, want tuurlijk heb je een aansteker of lucifer nodig om je brander aan te kunnen steken. Maar ook hier geldt dat niet elke aansteker of lucifer hetzelfde is. Moet je bijvoorbeeld tijdens je hike ook door het water of verwacht je een flinke regenbui onderweg, neem dan watervaste lucifers mee (gedoopt in kaarsvet) of neem ze mee in een waterdicht busje (busje van een fotorolletje is hier ideaal voor). Bij een niet afhoudende wind ben je blij met je stormvaste aansteker. Je kunt dan kiezen uit het oude type (zoals de zippo) of de nieuwere soorten met een gloeispiraal.

Brandstof
Welke brandstof je koopt is natuurlijk afhankelijk van de brander die je gebruikt. Maar als je bijvoorbeeld een benzinebrander vult met gewone loodvrije benzine, dan zal hij snel verstopt raken. In zo'n geval doe je er beter aan om bijvoorbeeld Coleman Fuel te kopen. Bij gasbranders kun je kiezen uit verschillende gasmengsels (afhankelijk van temperatuur) en soort sluiting (doorprik of ventiel). 

Windscherm
Zeker bij wind is het handig om een windscherm bij de hand te hebben. Je zet 'm om je brander heen en je vlam zal veel rustiger en constanter branden. Maar probeer het ook eens bij windstilte. Je zult zien dat een windscherm altijd helpt om de warmte beter te geleiden naar boven: naar je pannetje. Op die manier bespaar je dus ook nog eens brandstof.

Onderdelen
Branders van de betere merken hebben vaak losse onderdelensets te koop. Deze sets bestaan dan uit een onderhoudssleuteltje en wat losse ventieltjes en nippeltjes. De onderdelensets zijn niet altijd even goedkoop, maar van onschatbare waarde als je twee loopdagen van de bewoonde wereld bent en je brander het begeeft.

Brandstofflessen
Let er bij de aanschaf van je brandstoffles op dat hij past op je brander. Het pompje van bijvoorbeeld je benzinebrander moet er naadloos op aansluiten, anders is de veiligheid ver te zoeken en is een flinke brand een kwestie van tijd. Een extra brandstoffles meenemen op langere hikes kan al helemaal geen kwaad. De weersomstandigheden kunnen namelijk veranderen, waardoor je ineens meer brandstof nodig blijkt te hebben dan aanvankelijk verwacht had. Ook wel iets om dus bij de aanschaf van je brander op te letten: kan deze brander worden aangesloten op de 'standaard'-flessen van bijvoorbeeld SIGG, Coleman of MSR?

Pannen
Om te kunnen koken heb je naast een brander natuurlijk ook pannen nodig. En pannen zijn er in haast net zoveel soorten als branders. Het belangrijkste is echter dat je kijkt waar en hoe vaak je je pannen wil gebruiken. Natuurlijk is een aluminium pan goedkoper, maar de roestvrijstalen pannen gaan veel langer mee. Daarnaast zal een roestvrijstalen pan de warmte langer vasthouden, iets wat je brandstof kan besparen en je eten iets langer warm houdt. In de materialen-rubriek is er overigens ook meer informatie over PANNEN te vinden.

Bestek
De echte grammenjagers kijken alleen naar de grammen en niet naar de Euros. Zij zullen dan ook al snel uitkomen bij een titanium bestekset. Dergelijke sets zijn ontzettend licht van gewicht en bijzonder duurzaam. De prijs is echter ook aan de behoorlijk hoge kant. Let je minder op gewicht en meer op de prijs, dan kun je een pollepel kortzagen en gebruiken als roer- en eetlepel.

Onderzetter
Het is niet altijd even makkelijk om een horizontale plek te vinden om je brander op te zetten. Een (hitte-vaste) onderzetter kan dan uitkomst bieden. Vooral ook als de ondergrond bijvoorbeeld bestaat uit sneeuw (dat smelt) of droog gras (dat brandt). Je kunt een onderzetter kopen in de buitensport-winkel, maar ook makkelijk zelf maken met wat isolotie-materialen van een doe-het-zelf-winkel.

'Heat-pad'
Een heat-pad is een soort onderzetter voor je gastankje. Het is een zakje, gevuld met een gelei, dat warm wordt en gedurende zo'n 15 minuten een warmte van ongeveer 50° Celsius afgeeft: vaak genoeg om ook bij extreme kou gebruik te kunnen maken van je gasbrander.

Review: Helinox Chair One

Helinox Chair One, comfortabele en compacte lichtgewicht kampeerstoel

De Chair One van Helinox is een revolutionaire kampeerstoel die vanaf de lente 2012 op de markt wordt gebracht. Uiterst licht van gewicht, bijzonder compact op te bergen, maar bovendien verbazingwekkend comfortabel. De Chair One is de ideale reisgenoot voor mensen die graag comfortabel willen zitten maar geen mogelijkheden hebben voor veel extra volume of gewicht. Fietsers, wandelaars, sportvissers, motorrijders, strandgangers... allemaal zijn ze razend enthousiast bij een eerste keer proberen van de Helinox Chair One.

Technologie van DAC
In de buitensportindustrie is DAC de absolute nummer één als het gaat om superieure tentstokken: duurzaam, licht van gewicht en oersterk. De technologie die zij daarvoor gebruiken wordt nu toegepast in de Chair One, een uiterst lichte maar bijzonder sterke kampeerstoel. De DAC stokken zijn zeer licht van gewicht, maar geven de Chair One toch een draagvermogen van 145 kilogram. Bovendien is opzetten van de stoel een fluitje van een cent.

Superieure kwaliteit
Dankzij de jarenlange kennis en ervaring van DAC heeft Helinox een stoel kunnen ontwerpen van superieure kwaliteit. Allereerst is de stoel zeer compact opgeborgen in een bijgeleverde draagtas van 35x10x12 centimeter. Inclusief deze tas weegt de stoel slechts 940 gram. Opzetten is dankzij de stevige verbindingsstukken kinderspel, waarna de stoel 65 centimeter hoog is, met een breedte van 52 centimeter. Dankzij de bijzondere constru

ctie in combinatie met de hoogwaardige stokken, kan de Helinox Chair One een gewicht van maar liefst 145 kilogram dragen. Dus ruim 150x zijn eigen gewicht!

Ideaal voor alle soorten reizigers
De combinatie van compact en lichtgewicht maken de Chair One ideaal voor iedereen die comfortabel wil zitten, maar niet de ruimte heeft om grote of zware kampeerstoelen met zich mee te nemen. De Chair One is zelfs zo licht en compact, dat hij zonder problemen in een dagrugzak mee kan worden genomen tijdens wandelingen in de bergen. Maar ook sportvissers profiteren van de comfortabele zit aan de waterkant, evenals strandbezoekers die liever niet direct in het zand willen zitten. Fietsers en motorrijders weten het compacte volume en lage gewicht van de Chair One erg te waarderen, omdat de Chair One nauwelijks ruimte in neemt in de fiets- of motortassen.

Specificaties
Uitgeklapt: 52 cm breed X 50 cm diep X 65 cm hoog
Ingepakt: 35 cm lang X 10 cm breed X 12 cm hoog
Gewicht: 940 gram (inclusief opbergzak)
Maximum gewicht: 145 kg
Adviesverkoopprijs: EURO 79,95

Voor meer informatie: http://www.helinox.eu